About the Development Of The Senses / Duyuların Geliştirilmesi Üzerine

(Türkçe için yorum bölümüne bkz.)

‘ All our emotions are rudimentary organs of  ‘something higher’, e.g., fear may be an organ of future clairvoyance, anger of real force, etc…”

Gurdjieff, the Prieure, July 29, 1922

For a long time I (Nico) had this quotation from Mister Gurdjieff in ‘retinal persistence’ in me and i kept knowing that there was there a very big secret, awaiting to be discovered…As a follow-up to our recent post about the explanation of  our dear Thomas Bromley’s ‘Way to the Sabbath of Rest’ frontispiece, we would like to introduce another major influence, Max Theon in his different stages of work, with the ‘Hermetic Brotherhood of Luxor’ and later with the ‘Cosmic Movement’. Here is, as a start, a wonderful text from this great Master, presenting the ‘development of the senses’ and a clear move towards the discovery of this very big secret:

The senses of man are twelve in number, which twelve consist of touch, taste and smell (which are both in such close affinity that some assert them to be a dual evolvement of one sense), hearing, sight, clairaudience, clairvoyance, clairsentientation, intuition, prevoyance, predilection and prediliction.

The most material sense organ of touch, taste and smell, of hearing and of sight are the intermediaries by which man is conscious of his surrounding. Without them the earth and all that is therein would not exist for him.

The sense of intuition belongs to the psycho-nervo degree of being of the mentality: by its evolution man becomes conscious of the more rarefied degrees of being; through intuition he senses that which in his surrounding his material sense organs are incapable of sensing. The immediate effect of this awakening of the sense of intuition is a certain excitation of the denser degrees of the senses of touch, taste and smell, hearing and sight, collectively, or of one or more of these senses with which the mentally is in fullest affinity. Thus, if the mentality is in full rapport with all the material senses organs, all alike experience this excitation which may be compared to that of the stationary organic world at the rising of the sap in the spring time. The man whose senses are thus, as it were, vivified, will experience new sensations. If, on the contrary, the rapport of the mentality with the senses is not fully balanced, he may experience the excitation only of those senses which the mentality is most in affinity.

The evolution of the senses when it affects taste and smell leads to predilection; that is, to a pre-consciousness of that which is beneficent or harmful to man and to those with whom he is in affinity. Thus, it is related that a certain seer, who had the power of awakening the latent senses in man, when called to a certain chief to bless his first still unborn child, shortly after conception, said: ‘ Your passive, the one who is in duality of being with you, shall bear a son, and he shall be as god with us. He will be sustained by the quintessence of the mineral and the plant world, so that his material sense organs of taste and smell will be so evolved that they will enabled to manifest their more rarefied degrees of being; that is, through his sense of predilection he will know-not only in that which is sensed, but also in that which is more rarefied and non sensible – how to refuse the evil and to choose the good, both for himself and for his people.’

Also, frequently in the ancient records, it is recorded about those greatly honored or beloved: ‘ His presence is a sweet savor’. This expression signifies that he is psychically or mentally distinguished from others as a sweet savor by predilection.

Again, the expression: ‘All his raiment is to the smell as rare aromas’, means that every part of his raiment (that is, every part of his aura) is as a rare perfume to the sense of predilection. Often the perfume of the raiment of the first-born is alluded to. The raiment, that is, the aura of the first-born, is distinguished from all other auras because he is the first fruit of the union of passivity and activity, which union established equilibrium. The fact that the second born has repeatedly taken the place of the first is difficult to account for. This arises from the fact that the first child is conceived from the union of the active and passive before they have rested in the rest of assimilation. Thus, the first child is conceived in a state of imperfect assimilation. At the formation or conception of the second child, the active and passive have had time to assume their union and consequently the child id conceived in calmness and restfulness.

As the senses of taste and smell are capable of evolving to predilection, so the sense of hearing evolves to clairaudience, the sense of sight to clairvoyance, and the sense of touch, the primal and universal sense, to prediliction. This development of the capacities of the senses is easily comprehensible even in the most material degree of density. The skilled musician hears sound which others do not hear; the painter sees forms and colors, lights and shadows which others do not see. The sense of touch is evolved in those who are born blind so that they feel that which those who see cannot distinguish.

As the most material degree of being has its senses, so have the nervo-degree, the psycho-degree, and the mental degree of the nervo-physical state. When in order, all the senses form but one whole.

Clairaudience is awakening to activity and utility of the nervo, psycho and mental sense of hearing and the consequent capacity to hear in these three degrees of rarefication.

Clairvoyance is the awakening to activity and utility of the nervo-psychic and mental sense of sight.

Prevoyance is one of the effects of the clairsentietation; that is, of the evolvement of all the other senses. In all ages the prevoyants (or Neviim, Navi, plural Neviim means prophets) were so accounted amongst the greatest and the rarest of sensitives and rightly so because prevoyance reads the future as an open scroll, and thus the prevoyant (or Neviim) are able to avert the danger. As a shepherd who keeps watch over his flocks in the mountains far from a place of shelter learns to know the coming of the storm by signs which other do not know, so the prevoyant learns to know the future by signs which to other are occult. As the saying of old has it: ‘ Blessed is the Navi, whose desire is with joy and whose will is with victory: in his very presence is blessing’. He who thus spoke know what he said, for a certain constituent of the sun’s emanation have the power of dispersing the storm clouds, so the Navi, with whom is knowledge and power, whose desire is with joy and whose will is in victory, is able to disperse the clouds of danger and calamity which threaten men.

The sense of prediliction, which is to the nervo, spycho and mental degree of being what the evolved senses of touch is to the nervo-physical degree, is  the most precious and the most rare of all senses. As touch is the ‘ Aleph’ of the senses, prediliction is the ‘ Taw’ (Aleph and Taw are the first and last letters of the Hebrew alphabet), for this sense duly evolved in the nervo, psycho and mental degrees of being of man leads him, and all those who trust to his guidance, directly to happiness, progress and well-being. By means of it he presense and follows all that is in affinity with such happiness, progress and general well-being.

Consequently, this sense prepares pleasant and useful ways and safe harbors before him, guiding him over the sea of life in calm or storm, as a compass guides the sailor.

Man thus evolved to the knowledge and to the capacity of unending perfectionising, will perceive the universality of his being and he will lift up the drooping head, strengthen the feeble knees, and as a victor, he will open his weary eyes, and beholding in himself the divine, the inextinguishable eternal Light, will proclaim aloud the glorious immutable truth so long veiled : ‘ Man is the perfectionising of the cosmos, the link between the most impenetrable density capable of all receiving, and the unthinkable and impenetrable, capable of all pervading. This hope is full of immortality!’

From ‘ Vision of the Eternal Present’,

selections in English from the ‘Cosmic’ Work of Max Theon.

Pages 35, 36, 37 and 38.

Argaman Editions. 1991.

More on Max Theon and his Work to be found here:


and here :


and there:


More texts from Max Theon will be posted soon 😉

Tarot major arcana is from:

‘ Le tarot des Alchimistes’

de Jean Beauchard.

İn which it is the arcana 12,

‘ Le renversement’.


This entry was posted in Spiritüel Ustalar / Spiritual Masters. Bookmark the permalink.

11 Responses to About the Development Of The Senses / Duyuların Geliştirilmesi Üzerine

  1. nalan&nico says:

    Duyuların Geliştirilmesi Üzerine

    “Tüm bildiğimiz duyular aslında ‘daha yüksek’ olanların temel uzuvlarıdır. Örn. korku geleceği görmenin bir uzvudur, öfke ise gerçek gücünün, vb.”

    Gurdjieff, 29 Temmuz 1922

    Uzun zamandan beri usta Gurdjieff’in bu alıntısı aklımdan (nico) bir türlü çıkmıyordu. Keşfedilmesini bekleyen büyük bir sırın peşinde olduğumu biliyordum …

    Bir önceki yazımız Thomas Bromley’in “İstirahat Günü’nün Kutlanması’na (Sebt) Giden Yol” kitabının kapağında yer alan görselin açıklamasıydı. ‘Luxor’daki Hermetik Kardeşlik”, daha sonra da ‘Kozmik Hareket’ gibi çalışmaları ile bizde etki bırakan bir diğer büyük isim ile devam etmek istiyoruz: Max Theon. Başlarken bu büyük ustanın harika bir metnine yer vereceğiz. ‘Duyuların geliştirilmesi’ni konu alan bu harikulade yazı ile büyük bir sırra yaklaşıyoruz:

    İnsanoğlu’nun 12 duyusu vardır: dokunma, tatma ve koklama (bu iki duyu birbirini o kadar benziyor ki, bazıları bunların tek bir duyudan geliştiğini ileri sürüyor), işitme, görme, duru işiti (clairaudience), duru görü (clairvoyance), duru sezi (clairsentience), sezgi (intuition), önceden görme (prevoyance), gelişimimizde yararımıza olan şeyleri tanıma yetkisi (predilection) ve ‘akışta olma’ (prediliction).

    Dokunma, tatma ve koklama, işitme ve görme duyuları ile insanoğlu çevresini algılar. Bu duyular olmasaydı, dünya ve içindeki hiçbir şey onun için var olmazdı.

    Sezgi, varoluşun psiko-nevro katmanında yer alır: insanoğlu evrimleştikçe varoluşun ince katmanlarının farkına varır; sezgi ile çevresindekileri yeterince algılayamadığını idrak eder. Uyandırılan sezgi etkisini hemen gösterir, zihnin tamamen aşina olduğu dokunma, tatma ve koklama, işitme ve görme duyularını – ya hep birlikte, ya birer birer ya da birkaçını aynı anda – daha yoğun bir şekilde harekete geçirir; varoluş duyu organları ile tamamen uyum halinde ise, tüm duyular harekete geçme eylemini aynı şekilde tecrübe eder, söz konusu eylem ilkbaharda özsuyunun bitki dokularındaki hareketlenmesine benzer. Duyuları bu şekilde canlanan insanoğlu yeni hisler keşfeder. Varoluş, duyularla denge halinde değil ise, sadece varoluş ile uyumlu olan duyuların harekete geçmesi deneyimlenir.

    Tatma ve koklama duyuları geliştiğinde temayül güçlenir; kişi birşeyin kendisi veya kendine yakın olan kişiler için olumlu veya olumsuz sonuçlanacağını hisseder. Bir hikaye ile konuyu aydınlatalım. Henüz uyanmamış duyu ötesi duyuları uyandırabilme gücüne sahip olan bir kahin, ana rahmine henüz yeni düşen, ilk çocuğunu kutsamak için bir kabile reisi tarafından çağrıldığında şunu dile getirir: ‘İlişkinizdeki diğer edilgen yarımın (kadın) bir erkek doğuracak, o da Tanrı gibi olacak. O, en iyi bitkiler ile beslenecek ve en iyi minerallerle (doğal ve değerli taşlar, vb.) donatılacak. Bu şekilde tatma ve koklama duyuları o kadar gelişecek ki, varoluşun ince katmanları ortaya çıkacak; temayül duyusu ile hareket ederek hem kendisi hem de sevdikleri için kötüyü nasıl red edeceğini, iyiyi nasıl seçeceğini bilecek.’ Ayrıca çoğu zaman kadim kayıtlarda sayıp sevilen kişiler şu tanımlama ile hatırlanır: ‘Varlığı, tatlı bir tada ve kokuya sahiptir.’ Bu tanımlama (sweet savor=tatlı bir insan) ile kişi ruhsal veya zihinsel olarak diğerlerinden ayrıldığını gösterir.

    ‘Aurasının tezahürü nadir aromalar gibi kokuyor’ ifadesi, kişinin aurasının temayül duyusuna sahip olan kişiler tarafından nadir bir parfüm olarak algılandığı anlamını taşır. Çoğu zaman ailedeki ilk çocuğun aurasının kokusuna gönderme yapılır. İlk çocuğun aurasının tezahürü diğer auralardan ayrılır, çünkü o dengeyi sağlayan, etken (aktif, erkek) ve edilgen (pasif,kadın) birleşiminin ilk meyvesidir.

    Tarih boyunca ikinci cocuğun ilkinin yerine geçtiği nadir görülmüştür. İlk çocuk, etken (erkek) ve edilgenin (kadın) birleşiminde özümsenmeden, dolayısıyla noksan bir şekilde oluşur. İkinci çocukta ise etken ve edilgen birleşmeyi özümser, böylece çocuk sükunet ve dinginlik içinde ana rahmine düşer.

    Nasıl ki tatma ve koklama duyuları temayül duyusu olarak gelişebiliyorsa, işitme duyusu duru işiti, görme duyusu duru görü, başlıca ve evrensel olan dokunma duyusu ise “akışta olma (prediliction)” duyusunu geliştirilebilir. Duyuların kapasitelerinin bu gelişimi yoğunluğun en maddi katmanında bile kolayca anlaşılabilir. Yetenekli bir müzisyen başkalarının duymadığı sesler duyar; ressam ise şekiller ve renkler, ışıklar ve gölgeler. Dokunma duyusu ise görme engelli olarak doğanlarda gelişmiştir, dolayısıyla görme duyusuna sahip olanların ayırt edemediği şeyleri hissedebilirler.

    Varoluşun en maddi katmanı duyulara sahip olduğu gibi, nervo-psişik sistem de sinirsel (burada ‘astral’ anlamında), ruhsal (ruhun en yüksek katmanı) ve zihinsel (entellektüel, arketip) katmanlardan oluşur. Düzen içinde var olduklarında tüm duyular bir bütünü oluşturur.

    Duru işiti, işitme duyusunun bu üç katmanının (sinirsel-astral, ruhsal, zihinsel-entellektüel, arketip) uyandırılması ile aktif ve yararlı hale gelir.

    Duru görü ise, görme duyusunun nervo-psişik ve zihinsel duyunun uyandırılması ile aktif ve yararlı hale gelir.

    “Önceden görme” duru sezinin bir etkisidir; o da tüm diğer duyuların gelişmesidir. Çağlar boyunca “önceden görenler” (veya Neviim, tekil Navi, ‘peygamber’ demektir) en muhteşem ve nadir duyarlı kişilerin ve en ahlaklı insanların arasında en çok saygı görenler, çünkü onlar (neviim, peygamberler) geleceği açık bir kitap gibi okurlar ve tehlikeyi önlerler. Nasıl ki sürüsünü herhangi bir sığınak olmaksızın dağlarda koruyan bir çoban yaklaşan bir fırtınayı başkalarının okuyamadığı işaretleri görerek sezebilmesini öğreniyorsa, aynı şekilde “önceden görenler” geleceği başkalarına esrarengiz gelen işaretleri yorumlayarak öğrenebiliyor. Eski bir sözün söylediği gibi: ‘Arzusu sevinç ve niyeti zafer ile olan peygamber kutlu olsun: varlığında bereket var.’ Bunu söyleyen kişi, neyi ifade ettiğini biliyordu, çünkü hikayeye dönüp baktığımızda çoban güneşin emanasyonunu fırtına bulutlarını dağıtmak için kullanır. Aynı şekilde bilgi ile güce sahip olan, arzusu sevinç ve niyeti zafer olan peygamber de tehlike bulutlarını ve insanlığı korkutan felaketi dağıtabilir.

    Prediliction (akışta olma) duyusu, duyuların en değerli ve en ender olanıdır. Nasıl ki dokunma tüm duyuların ‘alef’i ise, prediliction de ‘tav’ dır (alef ve tav süryani alfabesinin ilk ve son harfidir). Prediliction duyusu tam anlamıyla geliştiğinde buna sahip olan insanı ve onu takip eden kişileri mutluluğa, gelişmeye ve refaha götürür. Sonuç olarak bu duyu, bir pusulanın denizciye sakin veya fırtınalı hayat denizinde yol gösterdiği gibi, güzel ile yararlı yollar ve güvenli limanlar hazırlar.

    Bu şekilde gelişen, bilgiye ve tükenmeyecek olan mükemmelliyetçiliğin kapasitesine ulaşan kişi, varoluşun evrenselliğini idrak edecek ve sarkan kafasını kaldıracak, zayıf dizlerini güçlendirecek ve bir fatih gibi yorulmuş gözlerini açacak ve içinde kutsallığı, bastırılamaz ebedi Işığı taşıyarak uzun süreden beri örtülü olan görkemli, değişmez gerçekliği yüksek sesle ilan edecek:

    ‘İnsanoğlu evrenin en mükemmel hali, evrenin dişi ve eril prensiplerinin bağlantısıdır. Bu umut ölümsüzlük ile doludur!’

    ‘Vision of the Eternal Present’, Max Theon’un ‘Kozmik’ çalışmalarından İngilizce seçmeler. Sayfa 35, 36, 37 ve 38. Argaman Yayınları. 1991.

    Max Theon ve çalışmaları hakkında daha fazla bilgi edinmek isterseniz: http://www.kheper.net/topics/Theon/Theon.htm, http://www.latraditioncosmique.com/ ve http://www.abpw.net/cosmique/

    Görsel: ‘Le tarot des Alchimistes’ (Jean Beauchard) destesinde yer alan 12’inci ‚Hanged Man (Asılmış Adam)’ majör arkana tarot kartı http://www.editions-tredaniel.com/tarot-alchimistes-p-1008.html.

  2. Pingback: Of the Passive, the (missing) sacred role of woman in the universe |

  3. Pingback: A few columns within the Temple |

  4. Pingback: A Heart Opening Evening / Kalbimi Açan Gece |

  5. Pingback: Immortality recovered by the restoration of the body of Glory |

  6. Pingback: About the Order of Melchizedek and the Promise of Man’s Restoration in his Rightful Role within the Universe |

  7. Pingback: A Few Columns Within the Temple / Tapınağın İçinde Birkaç Sütun |

  8. Pingback: Of the White Lotus Path |

  9. Pingback: About Past Lives… |

  10. Pingback: ‘First Steps towards the Spiritual Path’/ ‘Ruhani yola giden ilk adımlar’ |

  11. Pingback: The Great Divide-Part 2: The 10 Chains of Control / |

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s