A “Christmas Tree” Sampler by Students of Gurdjieff / Gurdjieff’in Öğrencilerinin Kaleminden “Noel Ağacı” Hikayeleri

Christmas Tree

Christmas Tree hanging ‘upside down’ at Gurdjieff’s appartment in Paris – special thanks to Mani Gerlach for making us discover this picture * Gurdjieff’in Paris’teki dairesinde başaşağı asılan noel ağacı – sayesinde bu fotoğrafı keşfettiğimiz Mani Gerlach’a teşekkür ederiz

[Türkçe çeviri için yorum bölümüne bkz.]

1st Story “The Christmas Tree”

One year, Monsieur Gurdjieff asked me to decorate the Christmas Tree which he himself always put up, together with one of his pupils, in the group room, in the right hand corner of the window.

G.put the roots at the top, as if in the sky, the branches spreading out downwards, towards the earth.

The wall of this room were hung with woven fabrics, little mirrors, braid trimmings, embroidery, and canvasses depicting portraits of various significant people and landscapes. To the left of the door on either side of a dresser, laid out in strips of braid, was – the enneagram.

The tree was to be decorated with multicolored electric fairy lights and shimmering garlands. And presents for everyone, chosen by G.Gurdjieff himself with each person’s name in his own handwriting on the package. I was always very touched by this personal gesture of attention to each one of us.

I set to work joyfully, but also with the fear of not doing the task correctly. I took what I remembered seeing in previous years as a model. G. came to see what I was doing from time to time; a slight but serious “hmm” told me that he was in agreement.

Then I had an idea what I would have been better not putting into practice: to put a star or the Moon at the top of the tree. As the roots of the tree where in the sky, a decoration like shooting stars, the moon, or just one star would not be out of place. I began to make a star out of cotton.

At that moment Mme de Salzmann and some pupils arrived to see the decorations, and, when she saw my plan, she exclaimed, “Whatever is that?” G.Gurdjieff was watching; first there was silence, then he asked me very calmly, “What, you, do there?”

Mme de S.’s exclamation had frozen me to the spot, my joy sank to earth, with no time to see if Monsieur Gurdjieff was in agreement with my idea. At this moment, all that I had done no longer had any meaning for me. I wanted the ground to swallow me up.

But later I saw that my star was still there, and it wasn’t questioned any further. After all, G. could have made me take it down. And his very gentle tone of voice had attenuated the effect of Mme de Salzmann’s remark; she, it seemed, could only exclaim loudly when confronted with something unusual.

G. did not remove his trust in me. I needed it because, through this very thing, he gave me confidence in myself, and that was absolutely necessary to me. All of G.Gurdjieff’s behavior left you free to think and act; he did not intervene in the process of thought, but helped and provoked it.

Source: “Becoming Conscious With G.I.Gurdjieff” (page 60-61) by Solange Claustres, Eureka Editions

* * *

2nd Story

A student of Gurdjieff and Orage’s once told us that at a meeting with Orage in New York, someone asked, “How can I look at life differently?”. Mr. Orage replied: “Stand on your head!” – and here as Kathryn Hulme recalls :

The image as he develops it may be St. George, but it is most certainly George Ivanovitch Gurdjieff, who at all stages of his life as a teacher asked much of his pupils and taught them how to make inner-world offerings.

He was an expensive saint who came from a great distance. In his autobiography, Meetings with Remarkable Men (1963), he evoked the remote places in now distant times where he went in search of an utterly persuasive and practical knowledge “of all and everything.” Here and there, in the humble secondary literature, one finds further hints of impressions he received in a now lost religious landscape that shaped his sense of what is right and normal among human beings. The witness is again Kathryn Hulme, the moment New Year’s Eve, 1936:

He was sitting on his divan and nodded as we filed past him and found places around the Christmas tree. He seemed rested.… He asked Canary [in later years, Gurdjieff customarily gave special names to his pupils] to put out all the lights and to plug in the contact that lit the tree. We sat in silence for several minutes. Then Gurdjieff said: “This I like. Such tree makes you quiet, peaceful inside. It is like sitting before an open fire. Coziness.”

The mirror over the mantel reflected the tree’s colored lights. Wendy whispered, “I see two trees …” and started our master talking about reflected light, a chapter out of his unknown past.

“It would be better if it was candlelight,” he said. “Candlelight blends better; electricity does not blend. But the most beautiful light I know, is the light I saw many times in Persia. They make a clay cup, fill it with mutton fat, put twist of cotton in, and this they burn for holiday, fete, wedding. This light burns longer than any other kind of light—even for two days one such small cup will burn. And such light—the most beautiful for blending. For Mohammedan fete, once I saw a whole house lit by such lights … such brightness you cannot imagine, it was like day. You have seen Bengal lights? This I speak about was even more bright. For man, it is the best light for reading …” A note of nostalgia for the Near East came into his voice. “In Persia, they even arrange rooms for such light. Once I saw one I can never forget. They hang mirrors everywhere, even floors and ceilings have mirrors—then around, in special places to make decoration, they put such clay cups with mutton fat, and when you see—it makes the head spin. Wherever you look, you see lights, endless, thousands. You cannot imagine how it was. Only, one must see—and when you see you would never imagine that such a beautiful sight comes from such small idiot thing as this clay cup of mutton fat.…”

“One other thing about such lights,” he went on, “is most original. When they make them with frozen fat, this they put together in layers, each layer with a special perfume, with separations between layers so that when they burn—first you smell, then the room fills with one perfume; after half an hour with another, and then another—all planned exact! Such knowledge they had before … such candles they made consciously and everybody had them. Such was life then! Now … they make them automatically …”

A sadness settled over our spirit after he had spoken, as so often happened when he made a glowing picture of how man once was—simple, unspoiled, aware of his soul and its needs.

Source: http://www.gurdjieff.org/lipsey1.htm

This entry was posted in Spiritüel Ustalar / Spiritual Masters and tagged , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

6 Responses to A “Christmas Tree” Sampler by Students of Gurdjieff / Gurdjieff’in Öğrencilerinin Kaleminden “Noel Ağacı” Hikayeleri

  1. İlk Hikaye “Noel Ağacı”

    Bir yıl, Monsieur Gurdjieff benden Noel Ağacı’nı süslememi istedi. Ağacı öğrencilerinden biriyle grup odasına, pencerenin sağ köşesine konumlandırmıştı.

    G. ağacı öyle yerleştirmişti ki, kökler gökyüzündeymiş gibi tepedeydi, dallar ise aşağıya, yeryüzüne doğru uzanıyordu.

    Bu odanın duvarı dokumalar, küçük aynalar, örgü ve nakış süslemeler, ayrıca önemli kişilerin ve manzaraların resmedildiği tuvallerle bezenmişti. Kapının soluna, bir şifoniyerin her iki tarafına örgüden şeritler halinde serilmiş olan – Enneagram’di.

    Ağaç, rengarenk, elektrikli ışık perileri ile parıldayan süslemelerle donatılacaktı. Ve G.Gurdjieff’in herkes için bizzat kendi seçtiği ve üzerine kendi el yazısıyla isimleri yazdığı hediye paketleriyle. Onun her birimize gösterdiği bu özenli ve kişisel jesti beni her zaman etkilemiştir.

    Heyecanla, ancak görevi olması gerektiği gibi yerine getiremeyeceğim endişesiyle işe koyuldum. Geçmiş yıllarda gördüklerimi hatırlayarak onları bir model olarak baz aldım. Zaman zaman G. yaptıklarıma bakmak için geliyordu; belli belirsiz, ancak ciddi bir “hmm”, doğru yolda ilerlediğimin bir göstergesiydi.

    Uygulamaya koymamam gerektiğine daha sonra kanaat getirdiğim bir fikir geldi aklıma: Ağacın tepesine bir yıldız veya Ay’ı koymak. Ağacın kökleri gökyüzündeymişcesine tepedeydi, o halde dekorasyon olarak kayan bir yıldızı, ayı veya sadece bir yıldızı kullanmam yersiz olmazdı. Pamuktan bir yıldız yapmaya başladım.

    O anda birkaç öğrenciyle birlikte Madame de Salzmann dekorasyonları görmeye geldi ve planımı gördüğünde “Bu da ne böyle?” diye haykırdı. G.Gurdjieff izliyordu; önce sessizlik vardı, sonra bana çok sakin bir şekilde soru, “Sen, orada, ne yapıyorsun?”

    Madame de S.’ın haykırışı ile buz kesmiştim, sevincim kursağımda kalmıştı, Monsieur Gurdjieff’in fikrime katılıp katılmadığını düşünecek halde bile değildim. O an, yaptığım her şey benim için anlamını yitirmişti. Yer yarılsa da içine girsem diyordum.

    Ancak daha sonra yıldızımın hala orada olduğunu ve artık sorgulamadığını gördüm. Sonunda G. onu aşağıya indirmemi isteyebilirdi. Onun o nazik sesi, Madame de Salzmann’ın ifadesini hafifletmişi; öyle gözüküyordu ki, S. alışılmadık bir şeyle karşı karşıya geldiğinde sadece yüksek bir sesle haykırabiliyordu.

    G. beni güveninden yoksun bırakmadı. Buna ihtiyacım vardı, çünkü bu olay aracılığıyla kendime güvenmemi sağladı ve bu, kesinlikle gerek duyduğum bir şeydi. G.Gurdjieff’in tüm davranışları düşünmek ve eyleme geçmek için özgür bir alan bırakıyordu; düşünce sürecine müdahale etmiyor, ancak onu tetikliyor ve destekliyordu.

    Kaynak: “Becoming Conscious With G.I.Gurdjieff” (sayfa 60-61), yazar Solange Claustres, basımevi Eureka Editions

    * * *
    İkinci Hikaye

    Gurdjieff ve Orage’ın bir öğrencisi, Orage ile New York’ta yapılan bir birliktelikte birinin “Hayata nasıl farklı bakabilirim?” sorusunu yönelttiğini anlattı. Orage cevap vermiş: “Başının üzerinde dur!” – Kathryn Hulme bu bağlamda şunu hatırladı:

    Orage’nın çizdiği imaja göre bu Aziz George olabilir, ancak büyük bir ihtimalle öğretmen olarak geçirdiği hayatın tüm aşamalarında öğrencilerinden çok şey bekleyen ve onlara, bilinçli bir şekilde kendi üzerlerinde çalışarak kusurların verdiği geçici zevkleri, sürdürülebilir nitelik ve erdemlere nasıl dönüştürebileceklerini öğreten George Ivanovitch Gurdjieff’tir.

    Uzaktan gelen, pahalı (Ç.N. talepkar) bir ermişti. “Olağanüstü İnsanlarla Karşılaşmalar” (1963) başlıklı otobiyografisinde, uzun zaman önce tamamen ikna edici ve uygulamalı olan ve “tüm ve her şeyi” kapsayan bilgiyi aramak için gittiği uzak yerleri hatırladı. Orada ve burada, mütevazi ikincil edebiyatta, şimdi kaybolmuş olan dini bir manzaradan aldığı izlenimlerine yönelik daha fazla ipucu bulunabilir. Söz konusu izlenimler, insanların arasında neyin doğru ve normal olduğuna dair anlayışını şekillendirdi. Tanık yine Kathryn Hulme, olay 1936 yılın Yeni Yıl Arifesi’nde yaşandı:

    Divanında oturuyordu, sırasıyla önünden geçip Noel Ağacı’nın etrafında yerlerimize oturduğumuzda başıyla selam veriyordu. Dinlenmiş gözüküyordu … Kanarya’dan [daha sonraki yıllarda Gurdjieff öğrencilerine özel isimler vermeyi gelenek hale getirmişiti] tüm ışıkları kapatmasını ve ağacı aydınlatan fişi prize takmasını rica etti. Birkaç dakika sessizlik içinde oturduk. Sonra Gurdjieff “Bunu seviyorum. Bu tarz ağaçlar sakinleştirir, huzur içinde hissettirir. Bir şöminenin önünde oturmak gibidir. Sıcacık ve keyifli.”

    Şömine rafındaki ayna, ağacın renkli ışıklarını yansıtıyordu. Wendy, “İki ağac görüyorum …” diye fısıldadı ve böylece üstadımızın bilinmeyen geçmişinde bir konu olan yansıyan ışıktan bahsetmesine ön ayak oldu.

    “Mum ışığı olsaydı, daha iyi olurdu” dedi. “Mum ışığı, eletrikli ışıktan daha iyi bir atmosfer yaratıyor. Ancak bildiğim en güzel ışık, İran’da defalarda gördüğüm ışıktır. Kilden bir kase yapıyorlar, onu koyun eti yağı ile doldurup içine pamuk sıkıştırıyorlar, sonra onu bayramlarda, şenliklerde, düğünlerde yakıyorlar. Bu ışık, başka ışıklardan daha uzun, hatta iki gün boyunca, yanıyor.

    Ve bu tür ışık en güzel atmosferi yaratır. Bir kez Müslümanların düzenlediği bir şenlikte bütün bir evin bu tarz ışıklarla aydınlatıldığını gördüm … hayal edemeyeceğiniz bir ihtişamdı, gündüz gibiydi. Hiç Bengal ışıklarını gördünüz mü? Az önce bahsettiğim ışıklar, onlardan bile daha parlaktı. İnsanın okuyabilmesi için en iyi ışıktır …” Sesinden Yakın Doğu’ya duyduğu özlem seziliyordu. “İran’da bu tarz ışıklar için odalar bile düzenliyorlar. Bir kez böyle bir oda gördüm ve onu asla unutamadım. Her yere ayna asıyorlar, zeminlerin ve tavanların bile aynaları var – sonra etrafa, özel yerlere, dekorasyon amaçlı, o içinde koyun eti yağı bulunan kilden kaseleri koyuyorlar – bunları gördüğünüzde başınız dönüyor. Nereye bakarsanız bakın, binlerce, sonsuz ışıkları görüyorsunuz. Bunun nasıl bir şey olduğunu hayal bile edemezsiniz. O ışıkları gördüğünüzde bu kadar güzel bir görünüşün bu kadar küçük ve aptalca bir şey olan, içinde koyun eti yağı bulunan ve kilden yapılmış olan kaseden geldiğini hayal bile edemezsiniz …”

    “Bu tarz ışıkların başka bir özgünlüğü daha var” diye devam etti. “Onları donmuş yağ ile yaptıkları vakit, her biri özel bir kokuya sahip olan yağları katman katman birleştiriyorlar. Katmanlar birbirinden ayrı, böylece yandıklarında önce kokuyu alıyorsunuz, sonra oda bir parfümle doluyor; yarım saat sonra bir başka kokuyla ve bu böyle, planlı bir şekilde, devam ediyor. Daha evvel bu bilgiye sahiptiler, bu tarz mumları bilinçli bir şekilde yapıyorlardı ve herkes onlara sahipti. Hayat böyleydi! Şimdiyse onları otomatik olarak yapıyorlar …”

    Konuştuktan sonra ruhumuza bir üzüntü çöktü. Evvel zaman içinde yaşayan, yalın, şımarmamış, ruhunun ve onun ihtiyaçlarının farkında olan insan portresi çizdiği her vakit bu üzüntüyü hissediyorduk.

    Kaynak: http://www.gurdjieff.org/lipsey1.htm

  2. azimlooker says:

    Dear Nalan & Nico I am very pleased indeed to see these sensitive posts of the “feeling” of Mr Gurdjieff’s Being-presence…

  3. Thank you Azim Can ! Happy Winter Solstice !
    From Nalan and Nico

  4. Randi Ehrhart says:

    wonderful sweetness to this story of light in this winter season . Thanks for posting !

  5. Thank you Randi 🙂 Happy winter season… Blessings from Nalan and Nico

  6. Pingback: “As Above …” / “Yukarısı Nasılsa …” – Elena Gogou |

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s