David Sobel: Beyond Ecophobia – Reclaiming the Heart in Nature / Ekofobiyi Aşmak – Doğa Eğitiminde Kalbin Yeri

[Türkçe çeviri için yorum bölümüne bkz.]

If we want children to flourish, says educator David Sobel, we need to give them time to connect with nature and love the Earth before we ask them to save it.


Building a Solstice Spiral at Cedarsong Nature School | Photo courtesy Erin Kenny; Source: parentmap.com

Case Analysis: The Problem of ‘Modern Times’

What is emerging is a strange kind of schizophrenia. Children are disconnected from the world outside their doors and connected with endangered animals and ecosystems around the globe through electronic media.

The crux of the issue is the developmental appropriateness of environmental curricula. One problem we have in schools is premature abstraction – we teach too abstractly, too early. Mathematics educators have recently realized that premature abstraction was one of the major causes of math phobia among children in the primary grades. Unable to connect the signs and symbols on the paper with the real world, many children were turning off to math. Mathematics instruction has been reinvigorated in the last two decades through the use of concrete materials (such as cuisinaire rods, fraction bars, and Unifix cubes) and the grounding of math instruction in the stuff and problems of everyday life. The result has been the turning of the tide against math phobia.

Perhaps to be replaced by ecophobia – a fear of ecological problems and the natural world. Fear of oil spills, rainforest destruction, whale hunting, acid rain, the ozone hole, and Lyme disease. Fear of just being outside. If we prematurely ask children to deal with problems beyond their understanding and control, then I think we cut them off from the possible sources of their strength.


Let your children make a beautiful numbered nature tray. This activity will get your preschool kids outside to help with basic math skills like numeral recognition, counting, and one-to-one correspondence. Perfect idea for kinesthetic learners.  Source: cuttingtinybites.com / Matematik işlemlerinin daha kolay öğrenildiği doğa tepsisi.

Act: Simple Solution to Foster Environmentally Awareness

I propose that there are healthy ways to foster environmentally aware, empowered students. We can cure the malaise of ecophobia with ecophilia –supporting children’s biological tendency to bond with the natural world.

If curricula focused on saving the Earth don’t work, what does? One way to find the answer is to figure out what contributes to the development of environmental values in adults. What happened in the childhoods of environmentalists to make them grow up with strong ecological values?

A handful of studies like this have been conducted. Most environmentalists attributed their commitment to a combination of two sources: “many hours spent outdoors in a keenly remembered wild or semi-wild place in childhood or adolescence, and an adult who taught respect for nature.”  What a simple solution!


Adventures in the Rain Gardens at Jefferson Park; Source: Tiny Tree Preschool


Stages of Development: Formative Years of Bonding with the Earth

The formative years of bonding with the Earth include three stages of development that should be of primary concern to parents and teachers: early childhood from ages four to seven, the elementary years from eight to eleven, and early adolescence from 12 to 15. Though these age frames need to be considered flexibly, my belief is that environmental education should have a different tenor and style during each of these stages.

Over the past 10 years, I have collected neighborhood maps from hundreds of children in the US, England, and the Caribbean. Through analyzing these maps and doing interviews and field trips with these same children, I have found clear patterns of development in the relationship between the child and his or her expanding world.

From ages four to seven, children’s homes fill the center of their maps, and much of their play is within sight or earshot of the home. Children often describe the worms, chipmunks, and pigeons that live in their yards or on their blocks, and they feel protective of these creatures.

From eight to eleven, children’s geographical ranges expand rapidly. Their maps push off the edge of the page, and they often need to attach extra pieces of paper to map the new terrain they are investigating. Children’s homes become small, inconsequential, and often move to the periphery of the map. The central focus in their maps is the “explorable landscape.”

From 12 to 15, the maps continue to expand in scope and become more abstract, but the favored places often move out of the woods and into town. Social gathering places such as the mall, the downtown luncheonette, and the town park take on new significance.

At each of these stages, children desire immersion, solitude, and interaction in a close, knowable world. We take children away from these strength-giving landscapes when we ask them to deal with distant ecosystems and environmental problems. Rather, we should be attempting to engage children more deeply in knowing the flora, fauna, and character of their own local places. The woods behind the school and the neighborhood streets and stores are the places to start.

How do we translate these notions into guidelines for environmental education?

I propose three phases of environmental curricula during the elementary and middle school years. In early childhood, activities should center on enhancing the developmental tendency toward empathy with the natural world. In middle childhood, exploration should take precedence. And in early adolescence, social action should assume a more central role.


Edible Schoolyard Project / Yenilebilir Okul Bahçesi Projesi


Empathy: Finding Animal Allies

Empathy between the child and the natural world should be a main objective for children ages four through seven. As children begin their forays into the natural world, we can encourage feelings for the creatures living there. Early childhood is characterized by a lack of differentiation between the self and the other. Children feel implicitly drawn to baby animals; a child feels pain when someone else scrapes her knee. Rather than force separateness, we want to cultivate that sense of connectedness so that it can become the emotional foundation for the more abstract ecological concept that everything is connected to everything else. Stories, songs, moving like animals, celebrating seasons, and fostering “sense of wonder” should be primary activities during this stage.

Cultivating relationships with animals, both real and imagined, is one of the best ways to foster empathy during early childhood. Children want to run like deer, to slither along the ground like snakes, to be clever as a fox and quick like a bunny. There’s no need for endangered species here – there are more than enough common, everyday species to fill the lives of children. And the environmentally correct notion of not anthropomorphizing animals can be thrown out the window.

Paul Shepard, in The Arc of the Mind, says: “Animals have a magnetic affinity for the child, for each in its way seems to embody some impulse, reaction, or movement that is ‘like me.’ In the playful, controlled enactment of them comes a gradual mastery of the personal inner zoology of fears, joys, and relationships. In the stories told, their forms spring to life in the mind, re-presented in consciousness, training the capacity to imagine.”




Explore: Following Activities with Preschool Children Can Be Done

  • Exploring life as birds
  • Tiger! Tiger! burning bright
  • The Amazon in us
  • Exploration: teaching the landscape
  • Water basin wisdom
  • Creek care
  • The Deep, Dark Dungeon
  • Social action: saving the neighborhood
  • Allowing time for nature


Suffering from the timesickness of trying to do too much too quickly, we infect our children with our impatience. As a result, depth is sacrificed for breadth, and there’s little opportunity for immersion in the landscape. Instead, we make children do workbooks in kindergarten, we let seven year-olds watch Jurassic Park, and we bombard them with tragic anxiety.

If we want children to flourish, to become truly empowered, then let us allow them to love the Earth before we ask them to save it. Perhaps this is what Thoreau had in mind when he said, “the more slowly trees grow at first, the sounder they are at the core, and I think the same is true of human beings.”


Adapted from volume one of the Orion Society Nature Literacy Series, “Beyond Ecophobia: Reclaiming the Heart in Nature Education.” by David Sobel

This entry was posted in Popüler Kitap Alıntıları / Popular Books Excerpts and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.

1 Response to David Sobel: Beyond Ecophobia – Reclaiming the Heart in Nature / Ekofobiyi Aşmak – Doğa Eğitiminde Kalbin Yeri

  1. Ekofobiyi Aşmak – Doğa Eğitiminde Kalbin Yeri

    “Çocuklardan doğanın yaralarını sarmalarını istemeden önce yapmamız gereken şey, onların doğal dünya ile bağ kurmalarına, onu sevmeyi öğrenmelerine ve içinde rahat hissetmelerine fırsat tanımaktır” diyor eğitimci David Sobel.

    Durum Analizi: ‘Çağdaş’ Günümüzün Sorunu

    Bugün, ilginç bir şizofreni biçimi ortaya çıkmıştır. Çocuklar kapılarının dışındaki dünya ile ilişkilerini yitirirken dünya çapında soyu tükenmekte olan hayvan ve ekosistemlerle elektronik medya aracılığıyla ilişki kurmaktadır.

    Meselenin kilit noktası çevre eğitimi müfredatının gelişimsel aşamalara uygunluğudur. Erken soyutlama sorunlardan biridir. Çok erken yaşlarda fazlasıyla soyut eğitim veriyoruz. Matematik eğitmenleri ilk sınıflardaki çocuklarda görülen matematik fobisinin en önemli sebeplerinden birinin erken soyutlama olduğunu fark etmişlerdir. Kâğıt üzerindeki işaret ve sembolleri gerçek dünya ile ilişkilendiremeyen birçok çocuk matematikten soğumuştur. Matematik öğretimi son 20 yıl içinde somut malzeme kullanımı (Cuisinaire çubukları, kesir çizgileri, unifix küpler gibi) ve öğretimin gündelik şeyler ve problemlere dayandırılması ile yeniden canlandırılmıştır. Bu sayede matematik fobisi salgınının daha fazla yayılması engellenmiştir.

    Ekofobi de bunun gibi – ekolojik sorunlar ve doğal dünya korkusu- gelişmektedir. Petrol sızıntısı, yağmur ormanlarının zarar görmesi balina avcılığı, asit yağmuru, ozon deliği ve Lyme hastalığından korkmak. Hatta dışarıda olmaktan korkmak. Çocuklardan anlayamayacakları ve kontrol edemeyecekleri sorunlarla başa çıkmalarını istersek, yetişkin dünyasının muazzam sorunlarını çözmek için onları erkenden programlarsak, onları sahip oldukları güç kaynaklarından mahrum bırakmış olacağımızı düşünüyorum.

    Eyleme Geç: Çevre Bilincini Güçlendirmek Adına Basit Bir Çözüm

    Çevre bilincine sahip güçlü öğrenciler yetiştirmek için sağlıklı yolların var olduğunu düşünüyorum. Ekofobi hastalığı ekofili ile – çocukların doğal dünya ile bağ kurma yönündeki biyolojik eğilimlerini destekleyerek – iyileştirilebilir.

    Peki, dünyayı kurtarma müfredatı işe yaramıyorsa ne yarayacak? Bazı araştırmacılar çevrecilerin güçlü ekolojik değerlerle yetişmesini sağlayacak ne tür çocukluk anılarına sahip olduğunu araştırmışlardır. Ve sonuçta çevrecilerin çoğunun adanmışlıklarının şu iki kaynaktan birine bağlı olduğu ortaya çıkmıştır: “Çocukluk ya da ergenlik döneminde bir yaban ya da yarı yaban ortamda yaşanmış ve akılda kalmış bir deneyim, ve doğaya saygı duymayı öğreten bir yetişkin.”

    Ne kadar basit bir çözüm!

    Gelişim Aşamaları: Yeryüzü ile Bağların Kurulduğu Oluşumsal Yıllar

    Yeryüzü ile bağların kurulduğu oluşumsal yıllarda, ebeveynler ve öğretmenlerin öncelikli olarak göz önünde bulundurması gereken 3 gelişim aşaması vardır: 4-7 erken çocukluk, 8-11 yaş arası orta yaşlar ve 12-15 arası erken ergenlik dönemi. Bu yaş gruplaması esnek biçimde ele alınmalıysa da, bence çevre eğitimi bu dönemlerin her birinde farklı bir işleyiş ve stile sahip olmalıdır.

    Son 10 yıl içinde ABD’de, İngiltere’de, Karayipler’de yüzlerce çocuğa mahalle haritaları çizdirdim. Bu haritaların incelenmesi ve sonrasında aynı çocuklarla yapılan mülakatlar sayesinde, çocuk ile genişlemekte olan doğal dünya arasındaki ilişkide belirgin bazı gelişim desenleri buldum:

    -4 yaşından yaklaşık 7 yaşına kadar olan çocukların haritalarının merkezini evleri doldurmakta ve oyun oynadıkları yerler büyük ölçüde evden görülebilir ya da duyulabilir mesafededir. Ev ve bahçesi, onların önem verdikleri dünyalarıdır. Çocuklar genellikle bahçelerinde ya da apartmanlarının etrafında yaşayan solucanları, sincapları ya da güvercinleri anlatmakta ve onlara karşı koruyucu hisler beslemektedir.

    -8 ile 11 yaş arasındaki çocukların coğrafi kapsama alanları ise birden bire genişlemektedir. Haritaları sayfaların dışına taşar ve genellikle araştırmakta oldukları yeni bir alanı da göstermek için ek kağıtlar yapıştırmak gerekir. Çocukların kendi evleri küçülür, önemini yitirir ve genellikle haritanın bir köşesinde kalır. Haritalarının merkezinde “keşfedilebilir alanlar” yer almaktadır.

    -12-15 yaş arasında da harita kapsam olarak genişlemeye devam ederken aynı zamanda daha soyut hale gelir. Fakat en sevdikleri yerler genellikle ormanlardan ziyade şehir merkezleridir. Alışveriş merkezi, kafeteryalar ve şehirdeki parklar gibi toplumsal birliktelik alanları önem kazanmaya başlar.

    Bu aşamaların her birinde çocuklar dahil oldukları, yakın ve bilinebilir bir dünya ile etkileşim halinde olmayı arzularlar. Çocuklardan uzaklardaki ekosistemlerle ve çevresel sorunlarla ilgilenmelerini istediğimizde onları kendilerine güç veren bu peyzajlardan uzaklaştırmış oluruz. Bunun yerine, çocukların kendi yerelliklerindeki flora, fauna ve özellikleri tanımakla daha çok ilgilenmeleri için çaba göstermeliyiz. Başlangıç yeri okulun arkasındaki koruluk, mahallenin sokakları ve dükkanları olmalıdır.

    Peki bu kavramları çevre eğitimi için yol gösterici ilkelere nasıl dönüştürebiliriz?

    Ben 3 aşama öneriyorum: Erken çocukluk dönemindeki etkinlikler çocuğun gelişimsel olarak eğilim gösterdiği doğal dünya ile empati kurma konusunda yoğunlaşmalı, orta çocuklukta keşfetmek öncelik kazanmalı ve erken ergenlik döneminde toplumsal eylemlilik daha merkezi hale gelmektedir.

    Empati: Hayvan Dostlar Edinmek

    4-7 yaş arası çocuklar için temel amaç çocuk ile doğal dünya arasında empati kurulması olmalıdır. Çocuklar doğal dünyaya ilk adımlarını atarken burada yaşayan varlıklara karşı sahip oldukları duyguları teşvik edebiliriz. Erken çocukluk döneminin özelliği, benlik ile öteki arasındaki farklılaşmanın olmamasıdır. Çocuklar yavru hayvanlara karşı ilgi duyar, başka bir çocuk dizini yaraladığında acı hissederler. İşte biz de farklılaştırmayı dayatmak yerine bu bağlılığı teşvik ederek, her şeyin birbirine bağlı olduğuna dair daha soyut ekolojik kavramların duygusal temelini oluşturmak isteriz. Hikayeler, şarkılar, hayvan taklitleri, mevsimlerin kutlanması ve “merak duygusunun” desteklenmesi bu aşamada en temel etkinlikler olmalıdır.

    Erken çocuklukta empatinin geliştirilmesi için en iyi yöntemlerden biri hem gerçek hem de hayali hayvanlarla ilişkilerin teşvik edilmesidir. Çocuklar geyik gibi koşmak, yılan gibi yerde sürünmek, tilki gibi kurnaz olmak ve tavşan gibi hızlı olmak isterler. Burada soyu tükenen hayvanların yeri yoktur, çocukların hayatını doldurmaya yetecek kadar gündelik ve sıradan hayvan vardır. Çevreye duyarlı eğitimin, hayvanların insan biçimine sokulmaması öğretisini çöpe atabiliriz.

    “The Arc of the Mind” kitabın yazarı Paul Shepard diyor ki: “Hayvanlar çocuklar için manyetik özelliğe sahiptir. Çünkü her biri kendi içinde “bana benzer” bir dürtü, bir tepki ya da harekete sahiptir. Kontrollü ve oyunvari taklitler çocukların korkular, sevinçler ve ilişkilerden oluşan kişisel iç zoolojilerinde kademeli olarak ustalaşmalarını sağlar. Anlatılan hikayelerdeki biçimler zihinlerde oluşur, bilinçte temsil edilir, hayal etme kapasitesi eğitilmiş olur.”

    Keşfet: Erken Çocukluk Çağındaki Çocuklarla Yapılabilecek Etkinlikler

    • Kuş olmak
    • Kaplan kaplan ışıl ışıl yanan
    • İçimizdeki Amazon
    • Keşif: Peyzajı öğretmek
    • Su havzası bilgeliği
    • Dere bakımı
    • Dere takip etmece
    • Toplumsal eylem: mahalleyi kurtarmak
    • Zaman vermek: Doğayla ilişkiye izin vermek


    Nehirde aceleyle kürek çekmek ebeveynleri ve eğitimcileri bekleyen bir tuzaktır. Çok kısa zamanda çok iş yapma hastalığından muzdarip olan bizler, kendi sabırsızlığımızı çocuklara da bulaştırırız. Sonuçta kapsamı genişletmek adına derinlikten taviz verilmekte ve çocukların peyzaj içinde kaybolmasına fırsat verilmemektedir. Bunun yerine çocuklara anasınıfından itibaren test çözdürür, yedi yaşındaki çocukların Jurassic Park izlemelerine izin verir ve onları trajik endişeler bombardımanına tutarız.

    Eğer çocukların gelişmesini, gerçekten güçlenmelerini istiyorsak, o zaman dünyayı kurtarmalarını istemeden önce onu sevmelerine izin verelim. Belki de Thoreau “ağaçlar başlangıçta ne kadar yavaş büyürse merkezleri o kadar sağlam olur, ve bu insanlar için de geçerlidir.” derken bunu kastetmektedir.

    David Sobel’in “Ekofobiyi Aşmak” isimli kitabından derlenmiştir (Türkçe çeviri İlknur Urkun Kelso). İkinci kaynak BBOM İzmir’in derlemesi.

Leave a Reply to Green Man's creations Cancel reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s